Buugaagta

Liiska dhamaystiran ee buugaagta oo leh xogtooda daabacaad. Daabacaadaha badankood tiro yar ayaa laga daabacay, waana la wada qaatay muddo dheer ka hor; liiskan waa loo baahan yahay ha la iibsan karo buuggu ha noqoto mid aan la heli karin — si loo tixraaci karo.

Xogta daabacaadda ee buugaagta 1983–2012 waxaa lala barbardhigay katalaagga bogga kapchits.narod.ru, tan buugga 2016-na katalaagga daabacaha.

Maahmaahaha

Maahmaahyada iyo Odhaahyada Soomaaliyeed — Сомалийские пословицы и поговорки

Af-Soomaali iyo af-Ruush, oo leh u-dhigmayaal Ruush ah. Waxaa ururiyay, turjumay, hordhac iyo faallooyinna u qoray G. L. Kapchits. Glavnaya redaktsiya vostochnoy literatury (Nauka), Moscow, 1983. Jildi jilicsan, 284 bog.

Ururintii ugu horreysay. Tan ayuu B. W. Andrzejewski dib-u-eegis ugu qoray Bulletin of the School of Oriental and African Studies (Vol. XLIX, Part 2, 1986, pp. 420–422), halkaas oo uu ku sheegay inay tahay ururinta ugu weyn ee la daabacay, wuxuuna xusay lakab qaabab duug ah oo aan xubin diiradeed lahayn — ku dhowaad toddoba boqolkiiba ururinta. Aragtidaas ayaa markii dambe noqotay cutub buuxa oo ka mid ah buugga xubnaha jumlada.

Qaamuuska maahmaahyada soomaaliyeed — The Dictionary of Somali Proverbs

Qaamuuska maahmaahyada Soomaaliyeed (af-Soomaali). Waxaa ururiyay oo habeeyay G. L. Kapchits. Vostochnaya Literatura (Russian Academy of Sciences), Moscow, 1998. Jildi jilicsan, 207 bog.

In ka badan lix kun oo maahmaah iyo weedho maahmaaheed oo laga soo ururiyay 25 buug iyo in ka badan boqol il oo afka ah. Ururintan ayaa noqotay isha ay ka bilaabatay tijaabinta maahmaaho-cilmiga.

Hubsiimo hal baa la siistaa

Maahmaahyada Soomaaliyeed ee ugu isticmaalka badan (af-Ingiriisi iyo af-Soomaali). The Way / «Put’», Moscow, 2002. 216 bog. ISBN 5-86748-072-0.

Natiijadii tijaabintii Berlin iyo Aarhus: 249 maahmaah oo ay yaqaanaan badankii afyaqaannada — kaas oo ah heerkii ugu horreeyay ee maahmaaho-cilmi oo la dhigo luuqad ka mid ah Geeska Afrika. Qodob kastaa wuxuu bixiyaa maahmaahda, turjumaaddeeda, sharraxaadda xaaladda lagu isticmaalo, iyo noocyadeeda la duubay.

Hubsiimo hal baa la siistaa, daabacaaddii 2aad

Isla maahmaahyadii, daabacaaddii labaad ee Scansom Publishers. Scansom Publishers, 2016. ISBN iyo tirada bogagga weli lama xaqiijin.

Maahmaahyada iyo Odhaahyada Soomaaliyeed, daabacaaddii 2aad — Сомалийские пословицы и поговорки

Af-Soomaali iyo af-Ruush, oo leh u-dhigmayaal Ruush ah. Waxaa ururiyay, turjumay, hordhac iyo faallooyinna u qoray G. L. Kapchits. URSS, Moscow, 2009. Jildi jilicsan, 280 bog.

Soomaali been ma maahmaahdo — Somalis do not lie in proverbs

Daabacaad laba-luuqadeed (Soomaali — Ingiriis). Ponte Invisible, 2012.

Waxaa la soo bandhigay 14 Luulyo 2012 Bandhigii 5aad ee Buugaagta ee Hargeysa. Hordhaca qoraagu wuxuu kaga jawaabaa su’aalo ku saabsan waxa maahmaahdu tahay, sida runteeda loo fahmo, waxa ka dhiga maahmaahyada dadyowga kala duwan kuwo is-shabbaha iyo waxa kala saara. Qaybta koowaad waa 249-ka maahmaah ee ugu isticmaalka badan ee tijaabintu keentay; tan labaadna waa afar kun oo maahmaah oo noocyo kala duwan ah.

Qaamuuska Casriga ah ee Maahmaahda Soomaaliyeed

Laba afle (Soomaali — Ingiriis), in ka badan 5 000 oo maahmaahood oo kala jaadjaad ah. Laashin, Katrineholm (Iswiidhan), 2020. 347 bog. ISBN 978-91-985439-7-1.

Ururinta maahmaahyada ugu weyn ee qoraaga. Faalloyin: Adan Makina, WardheerNews, 18 Oktoobar iyo 6 Diseembar 2020; Peter Unseth, Proverbium, Mug 39, 2022.

Sheekooyinka

Waxaa la yidhi — Sheekooyin hidde ah

Sheekooyin Soomaaliyeed oo af-Soomaali ku qoran. Waxaa ururiyay, hordhac iyo faallooyinna u qoray G. L. Kapchits. OMIMEE Intercultural Publishers, Cologne, 1996. Jildi jilicsan, 304 bog. Sawirrada: Abdirashid Mohamed Jibril.

Sheekooyinka Hiddaha ee Soomaaliyeed — Сомалийские народные сказки

Af-Ruush. Waxaa ururiyay, af-Soomaaliga ka turjumay, hordhac, qaamuus, faallooyin iyo lifaaqna u qoray G. L. Kapchits. Vostochnaya Literatura (Russian Academy of Sciences), Moscow, 1997. Jildi jilicsan, 159 bog.

Ururintii ugu horreysay ee sheekooyin Soomaaliyeed oo af-Ruush lagu daabaco.

Faaliyihii la bilkeyday: Sheekaxariirooyin Soomaaliyeed — A Soothsayer Tested: Somali Folktales

Waxaa habeeyey Georgi Kapchits. Waxaa ururiyay oo turjumay G. L. Kapchits. The Way / «Put’», Moscow, 2006. 230 bog. ISBN 5-86748-051-8.

115 sheeko oo ay weheliso turjumaad Ingiriisi ah oo barbar socota, laga doortay ku dhowaad afar boqol oo qoraal oo ururinta ku jira. Hordhacu wuxuu yahay ensayklobidiya kooban: taariikhda daabacaadda hiddaha afka Soomaaliyeed iyo sawir juquraafi-bulsheed oo ku saabsan nolosha reer-guuraaga. Ururinta waxaa loo kala qaybiyay afar koox oo hidde ah: kuwa sheeko-abuurka, kuwa xayawaanka, kuwa sheeko-gaaban iyo kuwa waano-bixinta.

Afarta Waraabe: Sheekooyinka Hiddaha ee Soomaaliyeed — Четыре гиены: Сомалийские народные сказки

Saddex-luuqadeed: Ruush — Ingiriis — Soomaali. Waxaa ururiyay G. L. Kapchits. URSS, Moscow, 2016. 424 bog. ISBN 978-5-9710-2703-4.

132 qoraal oo saddex luuqadood ku qoran.

Isha Cumar ka lulata — The Knocked-Out Eye of the Hyena

Laba afle (Soomaali — Ingiriis), 172 sheeko hidde ah. Hiil Press, 2022. ISBN 978-1-912411-41-2.

Ururinta sheekooyinka ugu weyn ee qoraaga — buugga uu wareysigii 2024 ku sheegay kii ugu dambeeyay. Faalloyin: Adan Makina, WardheerNews, 21 Noofembar 2022; Aliqeyr Mohammed Nur, International Journal of Social Science Exceptional Research, Jannaayo–Febraayo 2025.

Naxwaha

Sentence particles in the Somali language and their usage in proverbs

Taxanaha Semitica et Semitohamitica Berolinensia, 4. Shaker Verlag, Aachen, 2005. ISBN 3-8322-4737-8.

Buug ku saabsan nidaamka xubnaha jumlada waa, baa iyo waxaa, oo ka soo baxay qoraal-cilmiyeed lagu difaacay Machadka Daraasaadka Aasiya iyo Afrika ee Jaamacadda Moscow sannadkii 2000. Faahfaahin dheeraad ah waxay ku jirtaa bogga Naxwaha iyo Dhismaha Jumlada.

Shaqada tafatirka

G. L. Permyakov, Aasaaska Maahmaaho-cilmiga Dhismeed — ururin iyo maqaal hordhac ah, 1988.

Maahmaahyada iyo Odhaahyada Dadyowga Bariga — tafatire, 2001.

Aliqeyr Mohamed Nur, Dhibkii Dheef Baa Ka Dambaysay — hordhac, qiyaastii 2014. Qoraalka buuxa (EN)

Qoraallada, waraaqaha iyo dib-u-eegisyada gooni ayaa loo liistay: Qoraallada iyo Ururinnada.